Inschrijvingen 2013 

De Studio - Amsterdam


Bedrijfsnaam:
Blitta / Wessel de Jonge Architecten BNA BV

Website:
www.blitta.nl / www.wesseldejonge.nl

Categorie:
Woningbouw

Opdrachtgever:
AM/Stadsgenoot

Architect/Ontwerper:
Wessel de Jonge Architecten BNA B.V./ IBS Consultants B.V.

Systeem- /aluminium leverancier(s):
Blitta/Schüco

Gevelbouwer /Schrijnwerker:
Blitta

Datum aanvang renovatie:
eind 2011

Einddatum renovatie:
medio 2013

Project “De Studio” Amsterdam

 Het project ‘De Studio’ betreft de herbestemming van het voormalig GAK-gebouw tot koopstudio´s voor starters op de woningmarkt. Het gebouw, langs de A-10 in de opkomende Amsterdamse wijk Bos en Lommer, is in 1959 opgeleverd naar ontwerp van voormalig stadsarchitect Ben Merkelbach (1901-1961) als hoogstandje van de toenmalige innovatie in de bouwtechniek. Naar Amerikaans voorbeeld was het kolos van bijna 40.000 m2 BVO als eerste in Nederland voorzien van volledige air-conditioning in combinatie met een dubbel-beglaasde vliesgevel met groen warmte-absorberend glas en koude-warmteopslag in het grondwater. Het Gemeentelijk Administratie Kantoor is rond 2004 vertrokken. De innovatieve alu-glas gevel was inmiddels aan het einde van zijn levensduur, met name vanwege de oppervlakte-aantasting van het onbehandelde aluminium door het toegenomen autoverkeer op de A-10, en vanwege de toenemende corrosie van de stalen verstijvingsprofielen tussen de aluminium gevelelementen in.

 

De langdurige leegstand van het pand had een negatief effect op de nieuwe investeringen in de wijk waar veel nieuwe Amsterdammers en jonge ondernemers neerstrijken. Hoewel sociaal-economisch dus urgent, was de herbestemming van het immense complex echter geen eenvoudige zaak. AM is een ontwikkelaar die al lang actief is op de hoofdstedelijke woningmarkt. Met Stadgenoot die als corporatie veel woningen in de wijk bezit, hebben zij de handen ineen geslagen om het gebouw een maatschappelijk relevante nieuwe bestemming te geven. Anderzijds was het gebouw in het vizier gekomen van organisaties die opkomen

voor het 20e eeuwse erfgoed in de hoofdstad. Nieuwe bestemming of niet, de architectonische uitstraling van Merkelbach´s innovatieve meesterwerk moest behouden blijven. Ook al was er geen sprake van een formele monumentenstatus, met het Stadsdeel werd overeengekomen dat het plan toch moest worden goedgekeurd door monumentenzorg. Wessel de Jonge architecten werd ingeschakeld om de klus te klaren, mede vanwege diens jarenlange ervaring heeft met jonge monumenten zoals de Van Nelle Ontwerpfabriek in Rotterdam.

 

Vanwege de omvang van het gebouw is gekozen om eerst de noordvleugel inwendig te renoveren tot 320 compacte woonstudio´s van ca 25 m2 woonoppervlak, maar vanwege de uitstraling wel het gehele gebouw integraal van een nieuwe vliesgevel te voorzien. In combinatie met de kleine woningen is in de tweelaagse onderbouw ruimte gecreeerd voor ruime entreehallen, een huismeester en een wasserette. Daarnaast hebben hier horeca, flexibele werkplekken en verhuurbare units voor startende en kleinschalige ondernemingen een plek gekregen. Door de vloeren van de eerste verdieping deels open te breken zijn hier vides gemaakt. Het interieurontwerp is van Zecc architecten. Deze invulling van de plint draagt bij aan de sociale veiligheid en aansluiting op de omgeving. Het Stadsdeel heeft het voorterrein omgetoverd in een prachtig stadspark waarvan de bewoners ’s zomers intensief gebruik maken. De toevloed van de vele nieuwe bewoners is een economische impuls voor de noodlijdende middenstand aan het Bos en Lommerplein.

 

In nauwe samenwerking tussen architecten, IBS Consultants en Blitta is een aluminium elementgevel ontworpen die het oorspronkelijke beeld vrijwel tot op de millimeter nauwkeurig volgt en toch volledig aan de hedendaagse eisen van lucht-, water- en geluiddichting voldoet. Doordat ook het oorspronkelijke groene glas nog verkrijgbaar bleek kon het authentieke gevelbeeld opnieuw worden gerealiseerd, in combinatie met up-to-date geveltechnieken, zoals  ook oorspronkelijk het geval was.

 

De strakke ritmiek van afwisselende stroken glas en borstwering refereert naar de oude functie. Met het oog op de nieuwe bestemming zijn nu wel te openen ramen voorzien. Vanwege de gebouwhoogte zijn hiervoor zogenaamde Paff-ramen toegepast. Deze ramen bewegen rechtstandig horizontaal ca 100 mm naar buiten. Hiermee is tevens voorkomen dat doorvalvoorzieningen aan het oorspronkelijke beeld zouden moeten worden toegevoegd. Aan de A-10 zijde is vanwege de extreme fijnstof- en geluidbelasting een zogenaamde ‘serre-gevel’ geintroduceerd, waarbij door middel van een aluminium schuifpui een dubbele gevel is gerealiseerd. Door de tussenruimte met buitenlucht te ventileren wordt dit door de gemeente Amsterdam gezien als gelijkwaardig aan een ‘dove gevel’. De omvangrijke luchttoevoer is gerealiseerd door het gezette aluminium borstweringspaneel aan de onderzijde –  onzichtbaar vanaf maaiveld – te voorzien van een sleuf met lekdorpel en verder uit te voeren als dubbele plaat waartussen de buitenlucht naar de ventilatie-units wordt geleid. In de engineering heeft Blitta ook dit lastige detail, net als de vele andere uitdagingen om de nieuwe geveltechniek in de ‘oude jas’ te krijgen, volledig weten uit te werken tot een hedendaags systeem dat ook vlot en betrouwbaar uitvoerbaar bleek in de montage. Net als in 1959 is de vliesgevel opnieuw een innovatief onderdeel van het complex geworden dat een enorme toegevoegde waarde geeft aan het oorspronkelijke gebouw.

 

Ook het vernieuwende woonproduct van goedkope koopstudio’s is succesvol gebleken en alle 320 woningen zijn vekocht voor oplevering van de noordvleugel. Inmiddels is ook de zuidvleugel aanbesteed waarmee nogeens 310 woningen kunnen worden aangeboden. 



Hoofdsponsor Sponsors Met dank aan